Kan holistisch hoger onderwijs het welzijn van studenten verbeteren?

Hoe maken we het hoger onderwijs mentaal gezonder? Deze vraag staat centraal in het boek dat u nu in handen hebt. Volgens het Trimbos Instituut is de mentale gezondheid van studenten kwetsbaar, onder andere ten gevolge van studiestress en prestatiedruk. Volgens de experts die we gesproken hebben, raakt in de overvolle collegezalen en (door een computer nagekeken) meerkeuzetoetsen de mens achter de student regelmatig uit beeld.

In dit boek ligt de focus bij het voorkomen eerder dan genezen van mentale problemen bij studenten. Hoe kunnen we het onderwijs zo inrichten dat minder studenten in de problemen komen en een beroep doen op een psycholoog? Of meer positief geformuleerd: kan een andere vorm van hoger onderwijs (zoals holistisch onderwijs) mentale problemen bij studenten voorkomen of verminderen?

Deze vraag is op twee manieren verkend. Allereerst met een uitgebreide literatuurstudie die in hoofdstuk 2 te vinden is. Hier schetst een van de auteurs – met meer dan 35 jaar ervaring in het hoger onderwijs – een (theoretische) visie, geschraagd door eerdere studies, die een antwoord kan geven op de vraag: Hoe kan een holistische aanpak binnen het hoger onderwijs vormgegeven worden? Holistisch onderwijs doet geen afbreuk aan vakinhoudelijke kennis en vaardigheden, maar heeft meer oog voor de mentale gezondheid en weerbaarheid van studenten. Ten tweede zijn experts op het vlak van studentenwelzijn, holistisch onderwijs en Bildung geïnterviewd. Te denken valt aan een studentenraadsman, toetsdeskundige, onderwijsdirecteur en docentcoach. Welke tekortkomingen zien deze deskundigen in het huidige onderwijs en hoe ziet volgens hen een gezonder alternatief eruit? Bijzondere aandacht krijgt de rol van docenten en wel in hoofdstuk 4: Welk verband is er tussen hun mentale gezondheid en die van studenten? Hoe kunnen docenten beter gecoacht worden om betere coaching te geven aan studenten?

Tot slot worden in de laatste twee hoofdstukken beide studies – de theoretische visie en ideeën van experts uit de praktijk – bij elkaar gebracht. Hoe sluiten theorie en praktijk op elkaar aan, waar versterken ze elkaar en waar vullen ze elkaar aan? Tot welke conclusies en aanbevelingen leidt dit?

De schrijvers hopen met dit boek te inspireren tot een gezonder onderwijsklimaat en een aanzet te geven tot nieuwe studies.